Cursus sterrenkunde voor docenten

Contact.VWO organiseert in samenwerking met het wetenschappelijk instituut Sterrewacht Leiden dit voorjaar de cursus sterrenkunde. Ontwikkel tijdens deze drie-delige cursus materiaal of modules voor in de les, doe ideeën op voor een sterrenkundig PWS, of gebruik de cursus om je actuele kennis bij te spijkeren. Tijdens de derde bijeenkomst presenteren we in werkgroepen aan elkaar onze bevindingen. Er zijn leuke prijzen te winnen.

 

Opzet:

De cursus bestaat uit drie bijeenkomsten waarbij we ons richten op modern sterrenkundig onderzoek met actuele, grote datasets. We maken je wegwijs in openbaar beschikbare ‘big data’, die we analyseren met behulp van python notebooks. Er is nadrukkelijk geen voorkennis in python of sterrenkunde nodig om de cursus te volgen. Tegelijk is er voldoende uitdaging mogelijk voor ervaren cursisten.

 

Data:

 

Programma :

16:30 – 17:00 inloop

17:00 – 17:30 inhoudelijke lezing over moderne sterrenkunde en wetenschap in Leiden

17:30 – 18:00 introductie python notebooks voor het analyseren van de data

18:00 – 18:45 soep en lekkere broodjes

18:45 – 20:00 werkgroepen: aan de slag met analyses van courante, openbaar beschikbare datasets

 

Locatie: Huygens gebouw Universiteit Leiden

 

Voor meer informatie kun je contact opnemen met Merijn Smit, msmit@strw.leidenuniv.nl

Burgerschapslessen – Engage

Sinds 2006 zijn Nederlandse scholen bij wet verplicht aandacht te besteden aan ‘actief burgerschap en sociale integratie’. Burgerschapsvorming moet jongeren de basiskennis, vaardigheden en houding bijbrengen die ze nodig hebben om nu en straks actief te kunnen meedoen in een pluriforme, democratische samenleving. Burgerschapsvorming is vastgelegd in de kerndoelen van de onderbouw en in de eindtermen voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Burgerschapsvorming is geen apart vak. Alle schoolvakken moeten hieraan een bijdrage leveren, dus ook de bètavakken.

 

Burgerschapslessen in de bètavakken zijn gericht op het verwerven van ‘wetenschappelijke geletterdheid’: het vermogen van mensen om kritisch om te gaan met omstreden wetenschappelijke kwesties wanneer deze nu of later in hun leven voorkomen. Denk hierbij aan het vormen van een onderbouwde mening over vraagstukken m.b.t. klimaat, gezondheid, technologische innovaties enzovoort, en het volgen van de maatschappelijke discussie hierover.

 

ENGAGE is een Europees project dat lessen heeft ontwikkeld over actuele kwesties in de maatschappij. Onderzoek heeft uitgewezen dat leerlingen gemotiveerd worden door deze lessen en diverse relevante vaardigheden ontwikkelen, zoals: omgaan met strijdige informatie, afwegen van waarschijnlijkheid en risico, perspectiefwisseling, (morele) argumentatie, dialoog en reflectie. De lessen zijn voorzien van een docentenhandleiding, een PPT presentatie en diverse leerling materialen, dus direct klaar voor gebruik in uw klas. Hieronder kunt u dit lesmateriaal vinden, en een korte samenvatting.

 

 

 

Eco-Phone

Uitroeiing ziektes

Proefdieren

Elektronische sigaretten

Fracking of niet?

Temperatuur stijging: Twee graden

Vitamine D tekort

Appliance science

Aanval van oude virussen

Cola verbannen

Verban de zonnebank

CarWars

Chocolade geld

Einde van dieselauto’s

Insecten eten

 

Eco-Phone

Hierbij gebruiken de leerlingen hun kennis over aardse hulpbronnen en passen zij wetenschappelijke vaardigheden toe voor het bedenken van een manier om telefoonfabrikanten over te halen om milieuvriendelijke telefoons te ontwikkelen.

 

Uitroeiing ziektes

Muggen kunnen ziektes als malaria, knokkelkoorts en het zikavirus overdragen van mens tot mens. Is het misschien een optie om alle muggen die ziektes meedragen uit te roeien?

 

Proefdieren

Leerlingen passen hun kennis toe over de invloed van astma op het gasuitwisselingssysteem en gebruiken dit om bewijs te onderzoeken en om te beslissen of dierproeven essentieel zijn voor de ontwikkeling van nieuwe astmamedicijnen.

 

Elektronische sigaretten

Leerlingen passen hun kennis van de deeltjestheorie toe om te beslissen of uitgeademde nicotine de niet-rokers in de buurt kan bereiken en leren de risico’s te beoordelen.

 

Fracking of niet?

In deze oefening beslissen leerlingen of ze het eens zijn met het verbod op fracken. Ze passen hierbij hun kennis van de eigenschappen van gesteente toe om te beslissen of de stoffen door het fracken in het water kunnen komen en leren ze hun meningen te rechtvaardigen.

 

Temperatuur stijging: Twee graden

In deze oefening passen leerlingen hun kennis van klimaatverandering toe in een nieuwe context.

 

Vitamine D tekort

In deze oefening beslissen de studenten of ze het dagelijks vitamine D-supplement nodig hebben, op basis van hun dieet en blootstelling aan zonlicht.

 

Appliance science

In deze oefening zullen de leerlingen een toekomstige (fictieve) beperking op hun elektriciteitsgebruik in huis overwegen.

 

Aanval van oude virussen

Zou een oud virus het menselijk ras kunnen vernietigen? In deze oefening leren studenten hoe ze bronnen kunnen onderzoeken om feiten uit de wetenschap te onderscheiden van fictie.

 

Cola verbannen

In deze oefening zullen leerlingen het bewijs voor de oorzakelijke verbanden tussen suikerconsumptie, obesitas en ziekte gebruiken om de voor- en tegenargumenten af te wegen betreffende het verbod op de verkoop van suikerhoudende dranken aan kinderen onder de 18 jaar.

 

Verban de zonnebank

In deze oefening gaan leerlingen aan de slag als onderzoekers voor een tv-programma en bereiden ze een rapportage voor over de bewering dat zonnebanken huidkanker veroorzaken.

 

CarWars

De leerlingen hebben een keuze: een elektrische auto kopen, een waterstofauto kopen, of een auto die rijdt op biodiesel. Wat is het beste? Leerlingen overwegen de opties en kiezen een winnaar.

 

Chocolade geld

In deze oefening passen leerlingen hun kennis van bestuiving toe om te bespreken waarom de opbrengsten van cacao afnemen.

 

Einde van dieselauto’s

Leerlingen gebruiken hun kennis van chemische reacties om de verbrandingsproducten van een dieselmotor te voorspellen. Vervolgens ontwikkelen ze hun communicatievaardigheden, door middel van een korte video waarmee zij autokopers overtuigen geen dieselauto’s te kopen.

 

Insecten eten

In deze oefening zullen leerlingen een menukaart voor de schoolkantine maken, die naast gebruikelijke gerechten ook smakelijke opties met insecten bevat. Kunnen ze overtuigende communicatie en hun kennis van natuurlijke bronnen gebruiken om leerlingen te laten kiezen voor insect alternatieven?

Secrets of the Campus Delft tour

Laat je inspireren voor je vak en kom en ontdek nu de labs en onderzoeksfaciliteiten van de TU Delft tijdens deze campustour speciaal georganiseerd voor bèta docenten. Samen met een student en vakdidactici van de TU Delft bezoek je verschillende locaties op de campus. Bekijk hoe de onderzoekers bezig zijn om Nederland te beschermen tegen al het water of beleef absolute stilte in de Dode kamer. In deze an-echoische ruimte wordt een ruimte gesimuleerd zonder wanden. Door de geluidsgolven volledige te dempen kan hier onderzoek gedaan worden naar de richting van geluid. Bij een bezoek aan de Dream Hall krijg je de mogelijkheid om verschillende bekende voertuigen van dichtbij te bekijken zoals de Nuna (zonnewagen) of de WASUB (door menskracht aangedreven duikboot). Kortom de manier om de geheimen van de TU Delft te ontdekken en inspiratie te krijgen voor je les.

Bètasymposium 2023

Van nano tot giga – van losse atomen tot gehele aarde

Op donderdag 2 februari 2023 vindt het jaarlijkse bètasymposium plaats van Onderwijsnetwerk Zuid-Holland. Op het symposium ontmoeten bètadocenten en TOA’s uit het voortgezet onderwijs elkaar en is er ruimte om van en met elkaar te leren. Onder andere experts uit het bedrijfsleven, vaksteunpuntcoördinatoren, vakdidactici en hogeronderwijsinstellingen delen hun ideeën en ontwikkelingen. Dit jaar staat het thema in het teken van nano tot giga, van losse atomen tot de gehele aarde. Maak kennis met de nieuwe ontwikkelingen rond quantumtechnologie in de les. Doe inspiratie op met de beroemde kartonnen molecuulmodellen van Van ’t Hoff. Doe ideeën op hoe je energietransitie in de klas behandeld. Maak kennis met Bio-informatica en Bewegingstechnologie of leer meer over klimaatonderzoek en chemie. En hoe pak je het op school aan als je vakoverschrijdend les wilt geven? Aanmelden voor het betasymposium kan onderaan deze pagina of via deze link.

Programma

Fysieke sessies

Welke sessies fysiek worden aangeboden kun je downloaden via het overzicht fysieke workshops betasymposium.

 

Online sessies: Wiskunde/informatica en Bedrijf in de klas

Voor wiskunde en informatica docenten is er een speciaal programma van 15:00 tot 16:30 uur online te volgen met de Online workshop wiskunde_informatica.

 

We hebben dit jaar twee bevlogen docenten uit het onderwijs als facilitators; Arjan van der Meij en Manon Mostert.

 

Arjan van der Meij is in 2021 door de Nederlandse Natuurkundige Vereniging (NNV) uitgeroepen tot ‘Natuurkundedocent van het Jaar ’. Arjan is sectieleider van ‘science’ en zorgt ervoor dat de bètasecties goed met elkaar samenwerken. Hij heeft een onderwijshart pur sang.

Arjan is een groot voorstander en uitdrager van het zogenaamde ‘maakonderwijs’. Door wat hij ‘klooien’ noemt, ontstaan er creatieve ideeën. Door te proberen en te maken, leren leerlingen van allerlei wiskundige, natuurkundige, biologische en scheikunde principes.

Dit ‘maakonderwijs’ draagt hij uit bij allerlei bijeenkomsten over onderwijs.

 

Manon Mostert – van der Sar is docentonderzoeker bij het Kenniscentrum Creating010. Manon is actief binnen de projecten Mapping Creative Rotterdam en Maker Education. Daarbinnen voert Manon onderzoek uit naar nieuwe onderwijsvormen. Zo ontwikkelde ze meerdere pressure cookers (Make Week, Make Stream, Make Day, Future Fest e.a.) in verschillende vormen. Ze is daarnaast actief met onderwijsontwikkeling voor het VO en PO op het gebied van maakonderwijs. Ze doet daarnaast onderzoek naar de docent als ontwerper, en met name naar de waarde van fouten (van docenten) voor het onderwijs.

 

Locatie: Science Center TU Delft

Tijdstip: 15:00 – 19:00 uur (Online deelname mogelijk tot 16:30 uur)

14:45 uur Inloop en ontvangst

15:00 uur Welkom en inleiding van het programma (ook online te volgen)

15:30 uur Verplaatsen naar workshops

15:45 uur Workshopronde 1 (fysieke workshops en online wiskunde informatica workshops)

16:30 uur Plenaire afsluiting ronde 1, afscheid van onliners en fysiek naar workshopronde 2

16:45 uur Workshopronde 2

17:30 uur Pauze

17:45 uur Afsluiting

18:30 uur Borrel en walking diner

 

Voor een impressie van het bètasymposium van vorig jaar zie het  Betasymposium 2022 Sfeerverslag

 

 

Big Data

De TU Delft heeft enkele lessen ontwikkeld voor middelbare scholen ter ondersteuning van docenten natuurkunde, wiskunde, en informatica die zoeken naar een invulling van de nieuwe examenprogramma’s. De lessen springen in op actuele onderwerpen en kennen een rijke context. Leerlingen gaan veelal zelf met de leerstof aan de slag. Het gaat om lesbrieven voor 1 of 2 lessen. De lessen zijn geschikt voor met name de bovenbouw vwo (met name 4 en 5 vwo). Alle lessen zijn voorzien van leerlingenmateriaal en een volledige docentenhandleiding.

 

 

De module bestaat uit een theoretisch gedeelte, waarin het fenomeen ‘Big Data’ wordt uitgelegd en de wiskundige onderwerpen worden herhaald om het geheugen op te frissen, en een praktisch deel waarbij de leerlingen zelf aan de slag gaan met een data set. Dit zal geen grote dataset zijn zoals deze in de praktijk gebruikt wordt, maar een dataset die door de leerlingen zelf wordt gegenereerd door het invullen van een enquete. Het leuke van deze dataset is dat ieder klas die de lesmodule doet, wordt toegevoegd aan de dataset. Zo wordt er een grote hoeveelheid data gegenereerd in de loop van de tijd! De doelen van deze lesmodule zijn:

1. de leerlingen een beter begrip te geven van de concepten van kansrekening en statistiek en dit toe te passen op échte data met behulp van MS Excel. (Dit soort berekeningen en vaardigheden kunnen van pas komen tijdens bijvoorbeeld het profielwerkstuk, praktische opdrachten voor wiskunde of in een latere studie.)

2. de leerlingen meer begrip over ‘Big Data’ leren: waar komen we dit tegen, waarop dit wordt toegepast, en welke conclusies hieruit kunnen worden getrokken.

 

 

Als u het lesmateriaal wilt ontvangen kunt u een mail sturen naar onz@tudelft.nl.

 

 

Informatiebijeenkomst Havo Bèta programma

Afgelopen jaren hebben verschillende groepen met enthousiaste deelnemers deelgenomen aan het Havo Bèta programma. Tijdens dit kennismakingsprogramma krijgen Havo 4 leerlingen met N-profiel gedurende vier middagen een kijkje in de keuken bij een hbo-instelling. Dit jaar hebben Hogeschool Leiden, Hogeschool Rotterdam en de Haagse Hogeschool mooie programma’s samengesteld voor de leerlingen.

 

HBO programma’s
Hogeschool Programma
De Haagse Hogeschool

(Delft)

Toegepaste wiskunde:

Optimaliseren van een KLM driehoeksvlucht

De Haagse Hogeschool

(Zoetermeer)

Data Science & AI:

Leer de techniek van de nabije toekomst

Hogeschool LeidenChemie:

Doe onderzoek van CO2 opname in zeewater

Hogeschool LeidenBio-informatica:

Speuren in DNA

Hogeschool RotterdamEngineering & Applied Science

Het experiment

OPZET

In deze bijeenkomst op 17 januari presenteren de verschillende hogescholen hun bovenstaande programma’s en is er een toelichting over de planning en inschrijving van de leerlingen.

 

LOCATIE, DATUM, TIJD

Locatie: Hogeschool Leiden

Informatiebijeenkomst 17 januari 2023, 16:00 – 18.00 uur

Masterclass STEM onderzoek

STEM (Science, Technology, Engineering and Mathematics) is de toekomst van het onderwijs. STEM, ook wel STEAM genoemd, omvat vaardigheden en kennis nodig voor het opleiden van de nieuwe generatie tot leiders en innovators voor het oplossen van complexe wereldproblemen. Tijdens deze masterclass nemen we je mee in verschillende actuele onderzoeken en bespreken we de onderzoeksresultaten en hoe deze kunnen worden toegepast in de praktijk.

Science Fair: tips en tricks voor een aantrekkelijke les

Hoe maak je de les en  jouw practica en demo’s nog aantrekkelijker voor de klas? Tijdens deze Science Fair leer je nieuwe technieken aan en ga je aan de slag met inspirerende experimenten en demonstraties.

Maria Sovago, docent natuurkunde Systems Engeneering bij de TU Delft en ook coach en actrice laat de waarde van de juiste theater technieken zien en hoe je deze kunt toepassen in je les. Vervolgens ga je zelf aan de slag met een demo of experiment onder begeleiding van de aanwezige vakdidactici van de docentenopleiding. In paralelle sessies voor de vakken wiskunde, scheikunde en natuurkunde staan inspirerende opstellingen klaar om mee aan de slag te gaan.

 

Wiskunde

Bij wiskunde is er aandacht voor flippende wortelfuncties, kegelsnedes,  kansrekenen, symmetrie en conflictlijnen, combinaties en permutaties.

 

Scheikunde

Bij scheikunde wordt vaak een demonstratie gebruikt om een fenomeen te demonstreren en aan de hand daarvan een concept aan te leren. Nu lijkt dit leerrendement van deze demonstraties niet altijd even hoog. Leerlingen zijn verwonderd door de show, maar het concept wordt niet altijd geleerd. Dit kan verbeterd worden door een POE-taak: predict-observe-explain. Je leert een eenvoudige POE-taak te ontwerpen, waardoor het lesdoel beter bereikt wordt. Het doel heeft voornamelijk betrekking op het leren van concepten en het leren redeneren van leerlingen. Deze POE taak helpt ook met het aanleren van het vakspecifiek redeneren zoals micro-macrodenken.

 

Natuurkunde

Bij natuurkunde gaan we goochelen met licht en kleur. Daarnaast kun je kennis maken met experimenten en demonstraties over stoffen & materialen, geofysica en quantum mechanica.

 

Data:

16 februari; 16:00 – 20:00 uur (incl maaltijd)

 

Locatie

Teachinglab TU Delft

 

Masterclass hoe enthousiasmeer je je leerlingen voor bèta-technische opleidingen en beroepen?

Loopbaan oriëntatie

Wat weten jouw leerlingen over technische vervolgopleidingen en technische beroepen? Hoe kan jij ze helpen bij hun keuze? Snuffelstages, praktijkopdrachten, gastlessen of bedrijfsbezoeken zijn voorbeelden van activiteiten die je in samenwerking met bedrijven of opleidingen kunt organiseren. Het zijn uitstekende activiteiten om leerlingen de praktijk te laten zien en ervaren. Daardoor kunnen zij zich een concreter beeld vormen. Dit helpt hen bij de oriëntatie voor later. Een gastles of bedrijfsbezoek is het meest effectief als de activiteiten onderdeel zijn van een groter geheel. Bijvoorbeeld van een project, lessenreeks of LOB-programma.

 

Doel en resultaat

Tijdens de bijeenkomst:

 

Opzet programma

16.00 – 16.45 uur

Delen praktijkvoorbeelden vanuit de bedrijfsbezoeken bij Docenten on Tour en Sterk Techniek Onderwijs Haaglanden. Medewerkers van OGD, Octatube, I-EM Delft en Festo zijn aanwezig.

16.45 – 17.30 uur

Loopbaan oriëntatie in de praktijk. Welke activiteiten bestaan er bij de vervolgopleidingen, welke kennis en expertise is te verkrijgen bij organisaties als VHTO, Jet-Net en Stichting  C3.

17.30 – 18.15 uur

Werkafspraken maken over het vervolgtraject. Hoe kunnen we er voor zorgen dat scholen, vervolgonderwijs en bedrijven elkaar kunnen vinden. Wat is daarvoor nodig?

18.15 – 20.00 uur

Informele afsluiting onder het genot van een diner.

 

Locatie: Festo Delft

Tijd: 16 – 20 uur (incl maaltijd)

Masterclass innovaties energietransitie voor het voortgezet onderwijs

Tijdens deze activiteit  maak je in één middag- en avond kennis met innovaties en initiatieven op het gebied van energietransitie die op de TU Delft Campus worden aangeboden aan het voortgezet onderwijs.

 

 

 

 

 

Programma (16:00 – 19:30 uur inclusief buffet)

16:00 – 16:15 Welkom door Prof.dr.ir. Paulien Herder, decaan van de faculteit Technische Natuurwetenschappen en Roby van der Praag, programma manager ’24/7 Energy Lab The Green Village.

16:15 – 16:45  Rondleiding op The Green Village

16:45 – 17:15  Toelichting op de workshops

17:30 – 18:30 Workshops (Energe project, Circulair bouwen, Learning community, Darel Education)

18:30 – 19:30 We maken tijdens het buffet vraag en aanbod inzichtelijk en linken naar toepasbaarheid in jouw lesprogramma’s

 

Doel en resultaat

De doelen van deze activiteit zijn: versterking van het contact tussen vo en partners Campus TU Delft,  inspiratie voor ontwerpen van leeractiviteiten, leraren-in-opleiding in aanraking laten komen met toekomstige collega’s, community building.