Sinds 2006 zijn Nederlandse scholen bij wet verplicht aandacht te besteden aan ‘actief burgerschap en sociale integratie’. Burgerschapsvorming moet jongeren de basiskennis, vaardigheden en houding bijbrengen die ze nodig hebben om nu en straks actief te kunnen meedoen in een pluriforme, democratische samenleving. Burgerschapsvorming is vastgelegd in de kerndoelen van de onderbouw en in de eindtermen voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Burgerschapsvorming is geen apart vak. Alle schoolvakken moeten hieraan een bijdrage leveren, dus ook de bètavakken.
Burgerschapslessen in de bètavakken zijn gericht op het verwerven van ‘wetenschappelijke geletterdheid’: het vermogen van mensen om kritisch om te gaan met omstreden wetenschappelijke kwesties wanneer deze nu of later in hun leven voorkomen. Denk hierbij aan het vormen van een onderbouwde mening over vraagstukken m.b.t. klimaat, gezondheid, technologische innovaties enzovoort, en het volgen van de maatschappelijke discussie hierover.
ENGAGE is een Europees project dat lessen heeft ontwikkeld over actuele kwesties in de maatschappij. Onderzoek heeft uitgewezen dat leerlingen gemotiveerd worden door deze lessen en diverse relevante vaardigheden ontwikkelen, zoals: omgaan met strijdige informatie, afwegen van waarschijnlijkheid en risico, perspectiefwisseling, (morele) argumentatie, dialoog en reflectie. De lessen zijn voorzien van een docentenhandleiding, een PPT presentatie en diverse leerling materialen, dus direct klaar voor gebruik in uw klas. Hieronder kunt u dit lesmateriaal vinden, en een korte samenvatting.
Temperatuur stijging: Twee graden
Hierbij gebruiken de leerlingen hun kennis over aardse hulpbronnen en passen zij wetenschappelijke vaardigheden toe voor het bedenken van een manier om telefoonfabrikanten over te halen om milieuvriendelijke telefoons te ontwikkelen.
Muggen kunnen ziektes als malaria, knokkelkoorts en het zikavirus overdragen van mens tot mens. Is het misschien een optie om alle muggen die ziektes meedragen uit te roeien?
Leerlingen passen hun kennis toe over de invloed van astma op het gasuitwisselingssysteem en gebruiken dit om bewijs te onderzoeken en om te beslissen of dierproeven essentieel zijn voor de ontwikkeling van nieuwe astmamedicijnen.
Leerlingen passen hun kennis van de deeltjestheorie toe om te beslissen of uitgeademde nicotine de niet-rokers in de buurt kan bereiken en leren de risico’s te beoordelen.
In deze oefening beslissen leerlingen of ze het eens zijn met het verbod op fracken. Ze passen hierbij hun kennis van de eigenschappen van gesteente toe om te beslissen of de stoffen door het fracken in het water kunnen komen en leren ze hun meningen te rechtvaardigen.
Temperatuur stijging: Twee graden
In deze oefening passen leerlingen hun kennis van klimaatverandering toe in een nieuwe context.
In deze oefening beslissen de studenten of ze het dagelijks vitamine D-supplement nodig hebben, op basis van hun dieet en blootstelling aan zonlicht.
In deze oefening zullen de leerlingen een toekomstige (fictieve) beperking op hun elektriciteitsgebruik in huis overwegen.
Zou een oud virus het menselijk ras kunnen vernietigen? In deze oefening leren studenten hoe ze bronnen kunnen onderzoeken om feiten uit de wetenschap te onderscheiden van fictie.
In deze oefening zullen leerlingen het bewijs voor de oorzakelijke verbanden tussen suikerconsumptie, obesitas en ziekte gebruiken om de voor- en tegenargumenten af te wegen betreffende het verbod op de verkoop van suikerhoudende dranken aan kinderen onder de 18 jaar.
In deze oefening gaan leerlingen aan de slag als onderzoekers voor een tv-programma en bereiden ze een rapportage voor over de bewering dat zonnebanken huidkanker veroorzaken.
De leerlingen hebben een keuze: een elektrische auto kopen, een waterstofauto kopen, of een auto die rijdt op biodiesel. Wat is het beste? Leerlingen overwegen de opties en kiezen een winnaar.
In deze oefening passen leerlingen hun kennis van bestuiving toe om te bespreken waarom de opbrengsten van cacao afnemen.
Leerlingen gebruiken hun kennis van chemische reacties om de verbrandingsproducten van een dieselmotor te voorspellen. Vervolgens ontwikkelen ze hun communicatievaardigheden, door middel van een korte video waarmee zij autokopers overtuigen geen dieselauto’s te kopen.
In deze oefening zullen leerlingen een menukaart voor de schoolkantine maken, die naast gebruikelijke gerechten ook smakelijke opties met insecten bevat. Kunnen ze overtuigende communicatie en hun kennis van natuurlijke bronnen gebruiken om leerlingen te laten kiezen voor insect alternatieven?
π-dag
Op dinsdag 3 maart 2026, om 15.14 uur, organiseert de TU Delft faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica (EWI) een bijzondere wereldrecordpoging: het vormen van het grootste menselijke π-symbool ter wereld. Deze recordpoging is een feestelijke opwarmer voor Pi-dag (14 maart) en brengt geïnteresseerden, studenten, medewerkers en verenigingen samen rond wiskunde, en wetenschap. Schrijf je nu in om op 3 maart mee te doen bij TU Delft’s locatie X (gebouw 37)! Dit is je kans om geschiedenis te schrijven, wiskunde te vieren en samen plezier te hebben (en een GRATIS pi-snack te ontvangen).
Bij de faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica (EWI) van TU Delft staat π symbool voor de kern van ons werk: wiskunde als universele taal die technologie, wetenschap en samenleving verbindt. Pi is een ogenschijnlijk eenvoudig getal, maar met een oneindige complexiteit — precies zoals de vraagstukken waaraan EWI-onderzoekers en studenten werken.
Door Pi-dag te vieren, onderstreept EWI het belang van wiskundige fundamenten in technologische innovatie én laten we zien dat wetenschap ook verbindend, speels en toegankelijk kan zijn. Het is een moment waarop studenten, onderzoekers en de bredere gemeenschap samenkomen om trots te zijn op de wetenschap die aan de basis ligt van oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen.
Wij nodigen je daarom van harte uit om:
- deel te nemen aan dit leuke event (met je medestudenten, collega’s, klas, vereniging of achterban),
- aandacht te besteden aan dit evenement via je kanalen (social media, nieuwsbrief, website, etc.),
- (voor pers) aanwezig te zijn om verslag te doen van deze unieke recordpoging.
Pi-lezing
Naast de recordpoging organiseren we op dezelfde dag een Pi-lezing. Via de link voor deelname aan de recordpoging, kun je je ook opgeven voor de lezing.
Details van de lecture:
- Spreker: Dr. Hanne Kekkonen (Statistics Group, TU Delft’s faculty of Electrical Engineering, Mathematics and Computer Science)
- Datum en tijd: 3 maart 2026, 16.00 uur
- Locatie: TU Delft X, gebouw 37, Theaterzaal
Praktische informatie
📅 Datum: dinsdag 3 maart 2026, inloop vanaf 14.45, officiële tijd van recordpoging (stipt) 15.14 uur
📍 Locatie: TU Delft locatie X, Gebouw 37, Mekelweg 8, 2628 CD Delft, Voetbalveld 1 (volg de Pi-dag borden in het gebouw om bij het voetbalveld te komen)
👥 Deelnemers: iedereen die het leuk vindt om onderdeel te zijn van een wereld(!)recordpoging
🎯 Doel: wereldrecord “largest human pi symbol”
Dress code: TU Delft blauw (voor cohesie in de pi-record foto’s)
Aanmelden
Meld je via deze link aan om deel te nemen. Deelname is gratis, en je ontvangt een gratis Pi-snack.
Privacy statement: Wanneer je deelneemt aan het pi-record wordt je op de foto gezet en worden er videobeelden gemaakt, en kun je (deels) herkenbaar in beeld komen. Deze foto’s en video’s worden door TU Delft gebruikt voor promotiedoeleinden en om te bepalen of een record is behaald.
Aansluitingsbijeenkomst voortgezet onderwijs en hoger onderwijstrends en ontwikkelingen in de Bètavakken
De aansluiting tussen het voortgezet- en hoger onderwijs is immer een punt van aandacht en is altijd geholpen met wederzijdse kennis en begrip van het onderwijs en de uitdagingen in beide sectoren. Daarom organiseert het Bètasteunpunt een aansluitbijeenkomst waar zowel het hoger onderwijs en het voortgezet onderwijs vertegenwoordigd zijn.
Er zijn bijdragen van:
- De Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) over trends en ontwikkelingen in de natuurwetenschappelijke vakken en wiskunde in het voortgezet onderwijs.
- De Hogeschool Rotterdam over hun aansluiting met het voortgezet onderwijs in de volle breedte
- De Technische Universiteit Delft met data over de effecten van corona en over de bachelor Molecular Science & Technology over hun matchingsprogramma.
Let op de aankondigingen voor de exacte inhoud van de verschillende bijdragen. Het doel is een informatieve bijeenkomst aan te bieden voor docenten en medewerkers uit zowel het VO als HO. Daarnaast zeker ruimte om met elkaar in gesprek te gaan.
Datum: 8 mei 16 – 20:00 uur
Locatie: TU Delft Campus Teaching Academie (gebouw 32)
Ontwerp zelf effectief lessen met AIMet aansluitend het Bètacoördinatorenoverleg
Krijg inzicht in de mogelijkheden van AI in het onderwijs en ga zelf aan de slag met praktische tools om zelf lessen te ontwerpen. Je krijgt als docent een stappenplan en praktische handvatten om AI-tools vooral ook veilig, effectief en duurzaam in te zetten.
Workshop effectief lessen ontwerpen met AI – Bart Giethoorn (Natuurkunde docent en oprichter Alfie)
In deze workshop leer je hoe je met AI betere en afwisselender lessen kan maken en geven. Hiervoor kijken we niet alleen naar de beste AI-gereedschappen, maar ook naar de didactiek die hierdoor mogelijk wordt gemaakt. We kijken zowel naar algemene tools (zoals ChatGPT) als naar gereedschappen die specifiek voor het onderwijs zijn gemaakt (zoals openalfie.nl). Een interactieve workshop met veel praktische werkvormen!
Programma
15:45 – 16:00 uur inloop
16:00 – 16:15 uur welkom en inleiding generatieve AI
16:15 – 17:45 uur workshop effectief lessen ontwerpen met AI
17:45 – 18:30 uur buffet voor alle docenten
18:30 – 19:00 uur rondleiding Stanislas
19:00 – 20:00 uur Bètacoördinatoren overleg voor betacoördinatoren
Locatie: Stanislas vmbo mavo Delft, Krakeelpolder 1