78% van de Nederlandse VO-leraren voelt zich onvoldoende voorbereid op het lesgeven in divers samengestelde klassen. Dit blijkt uit het TALIS-onderzoek van de OESO 2024. Professionele ontwikkeling rond dit thema is daarom van groot belang, zeker gezien de toenemende diversiteit onder leerlingen en de hardnekkige onderwijsongelijkheid. De theorie over cultureel responsief lesgeven biedt inzicht in deze vraagstukken en geeft tegelijkertijd praktische handvatten voor de onderwijspraktijk.

Sabine Severiens is hoogleraar Onderwijswetenschappen (in het bijzonder onderwijs en diversiteit) aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In haar werk staat onderwijsongelijkheid centraal, met speciale aandacht voor lesgeven in divers samengestelde klassen en het versterken van de professionele capaciteit van leraren op dit terrein. Ze verzorgt onderwijs in de master Onderwijswetenschappen en is opleidingsdirecteur van de tweejarige Educatieve Master Primair Onderwijs.

Doel en Resultaat

De bijeenkomst start met een presentatie over de theorie van cultureel responsief lesgeven en recente onderzoeksinzichten hierover. Vervolgens gaan deelnemers aan de slag met het ontwerpen van cultureel responsieve activiteiten die direct toepasbaar zijn in de eigen klas.

Daarnaast worden ervaringen uitgewisseld: veel leraren blijken in de praktijk al cultureel responsieve strategieën toe te passen. Door deze voorbeelden te delen en verder te ontwikkelen, ontwerpen deelnemers gezamenlijk nieuwe strategieën die bijdragen aan effectiever lesgeven in divers samengestelde klassen.

Datum, tijd & Locatie

Woensdag 10 juni 2026, van 15:30 tot 17:30 uur

Erasmus Universiteit

Deze middag bestaat uit twee sessies. In het eerste deel staan generieke vaardigheden in de onderwijspraktijk centraal. Het tweede deel richt zich op het Praktijkgericht Programma (PGP) op de havo. Dit programma biedt havoleerlingen de kans om al tijdens hun schooltijd kennis te maken met de werkvloer in de zorg- of onderwijssector. Zij voeren praktijkopdrachten uit bij instellingen en ronden hun opleiding af met een volwaardig havo-diploma, waarbij dit vak een theorievak vervangt. Daarbij verkennen we of dit programma passend en waardevol kunnen zijn voor vwo-leerlingen.

Mocht je slechts interesse hebben in één van de twee sessies, dan kun je dat aangeven op het aanmeldformulier.

Doel & Resultaat

Generieke vaardigheden in de onderwijspraktijk

Waarom redden sommige leerlingen het moeiteloos in het hoger onderwijs, terwijl anderen vastlopen, ondanks goede cijfers? Het antwoord ligt vaak in generieke vaardigheden zoals plannen, zelfregulatie en studiestrategieën.

Doel & Resultaat

• Inzicht in het belang van generieke vaardigheden voor een soepele overgang van VO naar HO.
• Een gedeeld begrip van wat deze vaardigheden precies zijn en hoe ze al (impliciet) aanwezig zijn in de schoolpraktijk.
• Concrete, praktisch toepasbare ideeën om generieke vaardigheden zichtbaar, structureel en duurzaam te integreren in het onderwijs binnen de eigen school.

Praktijkgericht Programma ook iets voor het vwo?

Het Praktijk Gericht Programma (PGP) geeft havoleerlingen de kans om al tijdens hun schooltijd kennis te maken met de werkvloer in de zorg- of onderwijssector. Zij voeren praktijkopdrachten uit bij instellingen en ronden uiteindelijk een volwaardig havo-diploma af, waarbij dit vak een theorievak vervangt.

Rik Zweistra vertelt hoe hij het PGP succesvol implementeerde op zijn school in Gorinchem, welke plek het binnen het curriculum kreeg, en vooral welke positieve invloed het heeft op de overgang van VO naar HO. Ook verkent hij graag samen met jullie of en hoe dit vak passend kan zijn voor het vwo.

Doel & resultaat

• Het informeren over de mogelijkheden van de zorg- en onderwijshavo.
• Inzicht bieden in hoe dit programma een soepelere overgang van VO naar HO kan bevorderen.
• Leerlingen laten ontdekken welke vervolgkeuzes er allemaal voor hen openstaan na de middelbare school.

Programma

16:00-16:30 inloop

16:30-18:00 Generieke vaardigheden in de onderwijspraktijk, Rowan Beijk-Huijgen- Bouwen aan studiesucces

18:00-19:00 Praktijkgericht Programma op de havo. Is PGP ook iets voor het vwo? – Rik Zweistra

Datum, tijd & Locatie

Dinsdag 7 april van 16:30 tot 19:00 uur

Erasmus Universiteit Rotterdam,

Langeveld gebouw, lokaal: 0.18

Onderwijsnetwerk Zuid-Holland organiseert een leiderschapsbijeenkomst, inclusief diner, voor alle schoolleiders uit Zuid-Holland en omstreken. Tijdens deze bijeenkomst bespreken we welke kenmerken en aspecten zorgen voor sterk leiderschap en wat er van je wordt verwacht wanneer je de leiding hebt over een school.

Na ontvangst met koffie en thee en een korte introductie over ONZ, is Jasper Maas, docent en onderzoeker aan het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden, onze eerste spreker. In zijn promotieonderzoek heeft hij de rol van schoolleiders in het welzijn en de motivatie van docenten onderzocht. Verder bestudeert hij hoe het leiderschap van teamleiders en de sociale dynamiek in schoolteams kunnen bijdragen aan de motivatie van docenten, waardoor uitval wordt voorkomen en docenten langer voor de school behouden blijven. Op basis van deze onderzoeken zal Jasper Maas meer vertellen over schoolleiderschap in relatie tot het welzijn en de motivatie van docenten.

Na het diner zal tot slot Myra Warmer, expert op het gebied van professionalisering binnen het voortgezet onderwijs, spreken over praktische toepassingen en handvatten voor schoolleiders. Ze deelt concrete strategieën om docenten te ondersteunen in hun voortdurende ontwikkeling en groei binnen de school.

Dagprogramma

16:30-17:00 –  Inloop (Sterrewacht B1.04)

17:00-17:15 – Introductie ONZ – wie zijn wij? (Sterrewacht B1.04)

17:15-18:00 – Spreker Dr. Jasper Maas (Sterrewacht B1.04)

18:15-19:15 – Diner

19:15-19:30 – Inloop (Lipsius 1.48)

19:30-20:30 – Spreker Myra Warmer (Lipsius 1.48)

Datum, tijd & Locatie

Dinsdag 25 maart

van 16.30 tot 20.30 uur

Sterrenwachtlaan 11

2311 GW Leiden

Cleveringaplaats 1

2311 BD Leiden

Op donderdag 9 maart organiseert ONZ het jaarlijkse schoolleidersoverleg, ditmaal met als thema: De nood is hoog! Het lerarentekort dwingt tot Anders Organiseren. Deze ONZ-bijeenkomst vindt plaats van 17.00 tot 21.00 uur (incl. diner) in het Pieter de la Court gebouw van Universiteit Leiden.

Tijdens deze avond laten schoolleiders en hun collega’s van het John Dewey College, het Huizermaatcollege en het Melanchthon Bergschenhoek u door middel van praktijkvoorbeelden zien, hoe ze proberen het lerarentekort op te vangen. Bovendien vertellen TU Delft en Universiteit Leiden hoe u getrainde universitaire studenten kunt inzetten als extra handjes in de school.

Daarna gaan we in de vorm van een panelgesprek kijken hoe u hier in de eigen school mee verder kunt. Expertise delen en leren van elkaar staat voor ons bij ONZ centraal.

Doelgroep

De thematiek die wordt behandeld binnen ons samenwerkingsverband ONZ is niet alleen interessant voor schoolleiders, maar ook voor andere leden uit het managementteam (bijv. afdelingsleiders, teamleiders, leerjaarcoördinatoren, etc.). Zij zijn eveneens van harte welkom!

Programma

Hier vindt u meer informatie over het programma van de bijeenkomst.

Datum & tijd

Datum: donderdag 9 maart 2023
Locatie: Pieter de la Court gebouw – Universiteit Leiden
Adres: Wassenaarseweg 52 – 2333 AK Leiden
Zaal: Inspiration Lab 1B.01 (eerste verdieping)
Tijd: 17.00 tot 21.00 uur (incl. diner)

Onderwijsnetwerk Zuid-Holland organiseert een reeks van drie bijeenkomsten rondom het thema (wereld)burgerschap voor docenten, docentopleiders, bestuurders en schoolleiders. De tweede bijeenkomst in de reeks vindt op donderdag 14 april a.s. plaats van 14.00 uur – 17.15 uur bij Universiteit Leiden. Deze bijeenkomst, getiteld Wereldburgerschap, de poort naar inclusief onderwijs?, wil bijdragen aan inclusief onderwijs, door handvatten aan te reiken voor het ontwerpen van een pedagogische klimaat en lespraktijk waarin ook waardering is voor niet-dominante perspectieven, identiteiten en verhalen. Diverse deskundigen zullen op deze middag bijdragen aan een inspirerende bijeenkomst gericht op het versterken van een inclusieve attitude in het onderwijs.

Miguel Heilbron verzorgt de kick-off van de bijeenkomst met een Inspirational Opening over zijn ervaringen als sociaal-innovator met curriculumverrijking van het vak Geschiedenis met nieuwe perspectieven. Sarita Bajnath, deskundig trainer op het gebied van inclusiviteit en diversiteit, leidt hierna een bijzondere, interactieve lezing getiteld: Culturele Sensitiviteit: hoe kijken wij naar afkomst? Deelnemers worden hier verleid en uitgedaagd om gedurfd de eigen lens waarmee in onderwijscontext naar niet-dominante culturen gekeken wordt onder de loep te nemen.

Na het plenaire gedeelte kunnen de deelnemers kiezen uit een van de twee aangeboden workshops: Curriculumverrijking & Gekleurd Schoolleiderschap. Aanmelding voor het programma en de workshop van keuze, dient online via de website van Onderwijsnetwerk Zuid-Holland te gebeuren. Het aantal beschikbare plekken is beperkt, dus meld je snel aan.

Gedetailleerde informatie over de sprekers, trainers en de inhoud van de lezingen en workshops vind je hieronder.

Programma

14.00 uur – 14.05 uur                     Welkomstwoord door Jiwan Does & Arthur Pormes

14.05 uur – 14.30 uur                     Inspirational Opening door Miguel Heilbron

14.30 uur – 16.00 uur                     Interactieve lezing ‘Culturele Sensitiviteit’ door Sarita Bajnath

16.00 uur – 16.15 uur                     Koffiepauze

16.15 uur – 17.15 uur                      Workshops Curriculumverrijking of Gekleurd Schoolleiderschap (keuze

                                                              vooraf aangeven)

17.15 uur – 17.45 uur                      Borrel

Aanmelding & Info

Datum: Donderdag 14 april 2022

Locatie: Universiteit Leiden (wandelafstand van Station Leiden Centraal)

Tijd: 14.00 uur – 17.15 uur

Inspirational Opening (14.05 uur – 14.30 uur)

Miguel Heilbron (directeur fawaka wereldburgerschap)

Sociaal-innovator Miguel Heilbron zet zich al meer dan 15 jaar in voor inclusie, empowerment, antidiscriminatie en duurzaam ondernemen. Hij is een van de oprichters van The Black Archives en geeft leiding aan Fawaka Wereldburgerschap, een organisatie die scholen ondersteunt bij de implementatie van Wereldburgerschapseducatie. Over een van de initiatieven komt Miguel op donderdag 14 april meer vertellen: de publicatie “10 keer meer geschiedenis – Les-inspiratie”.   In deze publicatie wordt aanvullende lesinspiratie gepresenteerd op de geschiedenisstof waar op Nederlandse scholen uit geput wordt. Aanvullende op het dominante westerse perspectief, staan in “10 keer meer geschiedenis – Les-inspiratie” bronnen, oefeningen en inhoud waar docenten geschiedenis uit kunnen putten die de wereldgeschiedenis vanuit meerdere perspectieven willen belichten.  Miguel vertelt over de noodzaak, totstandkoming en ambities van dergelijke onderwijsinitiatieven.

Interactieve lezing ‘Culturele Sensitiviteit in het onderwijs’

(14.30 uur – 16.00 uur)

Sarita Bajnath (Inclusivity Trainer PrivilegeTraining.nl)

Inclusiviteitstrainer Sarita Bajnath verzorgt een unieke interactieve lezing over culturele sensitiviteit in het onderwijs. Een lezing vol afwisseling met komische en provocatieve sketches, persoonlijke verhalen en theorieën. In gesprek met elkaar en jezelf oefen je bewuster en beter geïnformeerd om te gaan met de invloed van jouw gedachten en opvattingen over de invloed van cultuur op onderwijs is je les(ontwikkel)praktijk. Welke impact hebben afkomst en cultuur in jouw klas? Waarom vind jij kennis over cultuurverschillen in een scholengemeenschap (on)belangrijk? Wanneer wordt culturalisatie problematisch? Welke waarde hecht je aan culturele representatie in school en samenleving en welke invloed heeft dit op het pedagogische klimaat binnen school?

Sarita Bajnath is trainer, spreker en motivator op het gebied van inclusie, diversiteit en dialoog. Ze is eigenaar van www.privilegetraining.nl.  Ze verzorgt unconscious bias trainingen die bijdragen aan inclusie en bewustzijn op een brede (intersectionele) manier, namelijk etniciteit, gender, beperkingen, geaardheid, klasse en bewustmaken van privileges. Ze werkte onder andere mee aan de documentaire ‘Wit is ook een kleur’ van Sunny Bergman. Via interactieve en persoonlijke trainingen activeert ze haar deelnemers om de diepte in te gaan en kritisch naar zichzelf te kijken en hun bubbel.

DE WORKSHOPS (16.15 uur – 17.15 uur)       

1.Nederlands-Indië in het onderwijscurriculum (Arthur Pormes)

Iets voor jou?

Je ziet het belang van een groter historisch bewustzijn van burgers (ook al ben je misschien geen docent geschiedenis) en je wil in je onderwijs meer aandacht besteden aan de recente koloniale geschiedenis van Nederland en de gevolgen daarvan.

Wat gaan we doen?

We bespreken vakdidactische ontwerpcriteria en kijken in kleine groepjes met een kritische blik wat er in ons lesmateriaal staat over voormalig Nederlands-Indië en de dekolonisatie van Indonesië. Vervolgens construeren we met bronmateriaal een lesopdracht.

Wat neem je mee?

Een bruikbare lesopdracht over het recente koloniale verleden van Nederlands-Indië en de hedendaagse sporen daarvan plus meer kennis over relevante bronnen hierover.

2.Inclusief schoolleiderschap door een leider van kleur (Sarita Bajnath & Jiwan Does)

        Iets voor jou?

Voor docenten, schoolleiders en/of -bestuurders die interesse hebben in en willen leren van de specifieke dynamieken en uitdagingen voor schoolleiders van kleur.

Wat gaan we doen?

Inclusiviteit en representativiteit zijn concepten die hand-in-hand gaan. Hoe inclusief is de samenstelling van schoolleiders in Nederland als het gaat om zichtbare, niet-westerse etniciteit? En met welke specifieke uitdagingen kunnen schoolleiders met een zichtbare niet-westerse migratieachtergrond zich geconfronteerd zien? Is er sprake van een onderbenutting van leiderschapstalent in de educatieve contexten als het gaat om de werving, selectie en ontwikkeling van leidinggevenden van kleur met de ambitie om inclusief leiding te geven aan schoolse organisaties?

Jiwan Does (leidinggevende in het voortgezet onderwijs) en Sarita Bajnath (Inclusivity Trainer & Consultant voor bedrijfsleven, onderwijs & ngo’s) nemen de deelnemers mee in dit relatief onontgonnen terrein van inclusiviteit in het onderwijs. De workshop is zowel verhalend als conceptueel, dan weer prikkelend in zending dan weer interactief in het delen van perspectieven.

Wat neem je mee?

Nieuwe inzichten. Nieuwe verhalen. Nieuwe voornemens.

Onderwijsnetwerk Zuid-Holland organiseert een reeks van drie bijeenkomsten rondom het thema burgerschap. Initiatiefnemers Arthur Pormes (ICLON, Universiteit Leiden) en Jiwan Does (Edith Stein College) hebben een programma opgesteld interessant voor docenten, docentopleiders en schoolleiders. De bijeenkomsten zijn opeenvolgend maar het is ook mogelijk losse bijeenkomsten bij te wonen. De bijeenkomsten vinden plaats op donderdagmiddagen van 14:00 tot 17:00 uur in Leiden en Den Haag (verschillende per bijeenkomst). Let op: In verband met de oplopende coronabesmettingen vindt deze eerste bijeenkomst op 16 december online plaats van 14:00 tot 16:00 uur.

Bijeenkomst 1 is erop gericht om deelnemers te inspireren tot het formuleren van een schoolspecifieke visie op burgerschapseducatie. Hoe verhouden individuele leerlingen, ouders en personeelsleden zich tot de school als gemeenschap en tot de school als onderdeel van de samenleving? Hoe ver reikt de ambitie op jouw school om samen te willen bijdragen aan een groter geheel?

Welke (invulling van) waarden wil je als schoolgemeenschap centraal stellen, hoe wordt dat bepaald en hoe krijgt dat in jouw school als mini-community vorm? Hoe wordt, eenmaal totstandgekomen, de visie op burgerschapseducatie doorvertaald in de lespraktijk en alledaagse contacten binnen jouw school: tussen leerlingen onderling, in het contact met en tussen docenten en niet-lesgevend personeel, en binnen formele gremia als de schoolleiding, de MR, leerling- en ouderraad? Hoe ga je hierbij om met verschillen in pedagogische, ideologische, en onderwijssociologische opvattingen in je docentenkorps, de schoolleiding, bij niet-lesgevende medewerkers en een (eventuele) bestuurlijke context? U kunt zich aanmelden voor deze bijeenkomst door op de onderstaande aanmeldlink te klikken.

Voor bijeenkomsten 2 en 3 kunt u zich inschrijven door naar onderstaande pagina’s te gaan:

Bijeenkomst 2: Wereldburgerschap, de poort naar inclusief onderwijs? (17 februari)

Bijeenkomst 3:  Burgerschapseducatie in een wantrouwende wereld (7 april)