Taal doet ertoe, woorden zijn wapens. Mensen met macht kunnen taal gebruiken, en misbruiken, om hun macht te vergroten of vast te houden. Het duidelijkste voorbeeld is politieke propaganda. Maar de sturende en verhullende eigenschappen van taal zijn van alle tijden, alom aanwezig in allerlei soorten tekstgenres en soms redelijk subtiel. Het is daarom belangrijk om kritisch te kunnen kijken naar allerlei vormen van taalgebruik. In hoeverre is taal die wij voorgeschoteld krijgen gekleurd door ideologie en framing? Hoe werden deze principes toegepast in middeleeuwse klassiekers en hoe pakken eigentijdse influencers dit aan? Is taal eigenlijk niet altijd ideologisch gekleurd, ook je eigen taal?

Met leerlingen valt goed en zinnig over dit soort onderwerpen te praten. Zij komen dagelijks in contact met allerlei soorten teksten en met verschillende waarheden. Hoe valt hier nou goed en zinvol les over te geven?

De voorgestelde kerndoelen van het nieuwe curriculum (schoolvak Nederlands) bieden hiervoor goede aanknopingspunten. Het nieuwe curriculum vraagt daarbij om een geïntegreerde aanpak van de vakdomeinen taal, communicatie en literatuur. Het met leerlingen nadenken over hoe macht in taal, tekst en literatuur geconstrueerd wordt, sluit daar heel goed bij aan.

Daarom gaan we vanuit het ICLON en de opleiding Nederlands van de Universiteit Leiden* in een nieuwe Professionele LeerGemeenschap (PLG) met docenten uit de regio werken aan lessen voor 3 vwo-klassen, waarin het thema taal en macht vanuit verschillende wetenschappelijke disciplines wordt beschouwd. In de PLG wordt ook vakdidactische expertise betrokken, zodat de ontworpen lessen zowel vakinhoudelijk als vakdidactisch voldoen aan de nieuwste vereisten.

Wil je met ons meedenken en wil je mee-ontwerpen aan deze nieuwe lessen, dan ben je van harte uitgenodigd je aan te melden.

*Met bijdragen van onder andere Ronny Boogaart, Sander Bax en Anneke Wurth.

DATUM, TIJD & LOCATIE

Donderdag 18 september van 14:15 tot 17:00 uur, Pieter de la Courtgebouw, zaal 5A37

Donderdag 9 oktober van 14:15 tot 17:00 uur, Pieter de la Courtgebouw, zaal 1A11/FSW

De overige twee bijeenkomsten worden in overleg met de deelnemers vastgesteld.

De curriculumherzieningen zorgen voor nieuwe leerstof die in samenhang en vanuit meerdere perspectieven onderwezen en getoetst zal worden. Maar hoe organiseer je dat als docent het beste? Met deze Leidse Professionele Leergemeenschappen (PLG’s) ontwikkelen we samen met schoolvakdocenten, vakexperts en lerarenopleiders lessen en lesmaterialen rondom een relevant schoolvakthema. Het resultaat is direct inzetbaar in de klas en volledig ‘curriculumproof’. Doe je mee met het ontwerpen en meedenken?

Young Adult Dystopias

We starten met een nieuwe PLG Engels, gericht op het werken met young adult-literatuur in 3 vwo. De PLG biedt docenten de mogelijkheid om gezamenlijk lesmateriaal te ontwikkelen dat aansluit bij de nieuwe conceptkerndoelen en eindtermen voor het MVT-onderwijs.

Tijdens de bijeenkomsten werk je samen met collega-docenten, vakexpert Evert van Leeuwen en vakdidactici Özlem Shaw en Janneke Geursen. We verdiepen ons in twee YA-dystopieën: Welcome to Trashland (Steve Cole, 2021) en The Giver (Lois Lowry, 1993). Vanuit de domeinen Communicatie, Taalbewustzijn en Cultuurbewustzijn onderzoeken we hoe deze teksten effectief ingezet kunnen worden in de klas. De PLG biedt ruimte om nieuw lesmateriaal te ontwerpen dat direct toepasbaar is in de eigen praktijk én bijdraagt aan de vernieuwing van het Engelse taalonderwijs.

Doel & Resultaat

In meerdere bijeenkomsten ontwikkel je samen met andere docenten Engels en vakdidactici van het ICLON lesmateriaal voor de onderbouw van het vwo, bekeken vanuit verschillende perspectieven: communicatie, taalbewustzijn en cultuurbewustzijn. Hierdoor sluit het materiaal nauw aan bij de vakvernieuwing binnen de moderne vreemde talen en krijgen leerlingen een bredere en rijkere kijk op de Engelse taal.

Evert van Leeuwen van de Faculteit Geesteswetenschappen levert wetenschappelijke input en inspirerende voorbeelden. Het ontwikkelde materiaal wordt als open leermateriaal gepubliceerd door de Universiteit Leiden, zodat ook andere docenten hiervan kunnen profiteren.

Datum, tijd & Locatie

Woensdag 11 februari van 15.00-17.00 uur – Willem Einthovengebouw, Kolffpad 1, 2333 BN Leiden

Woensdag 4 maart van 15.00-17.oo uur – Willem Einthovengebouw, Kolffpad 1, 2333 BN Leiden

Vervolgbijeenkomsten: 2 à 3 sessies, gepland in overleg met deelnemers

Ben je geschiedenisdocent en op zoek naar inspiratie, nieuwe werkvormen en vakdidactische inzichten? Sluit je dan aan bij onze gratis vakdidactische netwerkbijeenkomsten!

Deze bijeenkomsten bieden een waardevolle gelegenheid om collega-docenten te ontmoeten, ervaringen te delen en samen te bouwen aan sterk en inspirerend geschiedenisonderwijs. De sessies worden georganiseerd door Albert Logtenberg en Natasja Smet, ervaren trainers en docentenopleiders bij het ICLON (Universiteit Leiden).

Doel & Resultaat

Tijdens de ICLON Geschiedenisdag 2025 bleek dat er veel enthousiasme is voor een vakdidactisch netwerk in deze regio. Daarom organiseren we deze bijeenkomst waarin we succesvolle lesideeën en werkvormen met elkaar delen. Iedere deelnemer wordt gevraagd een effectieve lesaanpak of werkvorm mee te nemen en te presenteren aan de groep.

Deze bijeenkomst richt zich in het bijzonder op lesideeën en werkvormen voor de onderbouw. Daarnaast zullen we aan de slag gaan met (bron-)materiaal uit verschillende workshops van de Geschiedenisdag.

Wil jij je laten inspireren en je steentje bijdragen aan beter geschiedenisonderwijs? Meld je aan en doe mee!

Datum, Tijd & Locatie

Vrijdag 13 juni  |  15.00-17.00 uur

Kolffpad 1, 2333 BN Leiden

Houd jij je op school bezig met het vormgeven van burgerschapsonderwijs, maar vraag je je nog af wat precies jullie visie is en hoe je het onderwijs concreet kan vormgeven? Tijdens deze bijeenkomst helpen wij om burgerschap samenhangend en doelgericht aan te bieden binnen jouw school. Na de bijeenkomst van 15.00 tot 18.00 uur kun je blijven eten.

DOEL & RESULTAAT

In deze training ga je op twee manieren aan de slag met het concreet vormgeven aan burgerschapsonderwijs:

• Visie & richtlijn

In dit gedeelte van de bijeenkomst bepaal je in hoofdlijnen wat jouw visie is op burgerschap in de school. Aan de hand van het VIZIER spel bespreek je verschillende casussen, voorkeuren en stellingen. Aan het einde van dit visiespel heb je jouw visie letterlijk in kaart gebracht.

• Vakintegratie & activiteiten

Je maakt een start met een activiteitenoverzicht van burgerschap binnen jouw school. Hierin breng je verschillende aspecten in kaart zoals leerdoelen, activiteiten, vakintegratie en een planning. Aan het eind heb je een interactief document dat overzicht en verantwoording biedt.

Deze bijeenkomst is bedoeld voor burgerschapscoördinatoren, teamleiders of docenten die zich binnen de school bezig houden met het burgerschapsprogramma vorm te geven. De training wordt gegeven door Schoolblocks: deze organisatie ontwikkelt lesmateriaal voor o.a. burgerschap en helpt scholen bij de implementatie hiervan.

DATUM, LOCATIE & TIJD

Donderdag 9 november| Kolffpad 1 | Willem Einthovengebouw | zaal A2.03 en A2.08 | Leiden | 15.00 – 18.00 uur.

Karin Koens, docent biologie, geeft deze workshop en heeft veel ervaring met het begeleiden van leerlingen bij hun PWS. Als leerlingen zelfstandig onderzoek doen en daarbij metingen uitvoeren, levert dit getallen op. Maar om die te kunnen interpreteren en een goede conclusie te trekken, is statistiek nodig. In de workshop komen drie statistische toetsen aan de orde die goed bruikbaar zijn bij het onderzoek dat leerlingen vaak doen tijdens hun biologie of scheikunde opleiding in de bovenbouw.

Een voorbeeld. Als een leerling meet dat de gemiddelde hartslag bij stress (89 bpm)  hoger is dan de gemiddelde hartslag in rust (75 bpm), is dit dan te beschouwen als een echt, significant verschil? Of is het verschil veel te klein en is het toeval? (Hoe) hang dit af van het aantal metingen?

De workshop start met een korte uitleg over het formuleren van de nulhypothese en gaat in op het begrip p-waarde en op drie typen onderzoeksvragen die vaak terug komen in leerlingonderzoek. Vervolgens analyseer je zelf de onderzoeksresultaten van een gegeven onderzoek door de p-waarde te berekenen. Daarvoor gebruik je Excel. De p-waarde bepaalt dan of de verschillen in de gemeten waarden significant zijn of niet. Als de tijd het toelaat kun je dit doen voor drie typen onderzoek, ieder gebaseerd op een ander type onderzoeksvraag. Dan heb je geoefend met drie typen statistische toetsen. De toetsen die worden besproken zijn de T-toets, de Pearson’s correlatiecoëfficiënt en de Chi-kwadraat toets.

Materiaal: theorieboekje met opdrachten wordt uitgedeeld en digitaal ter beschikking gesteld. Hierin zit ook een ‘knoppencursus’ die de leerlingen stap voor stap begeleidt bij het uitvoeren van de toets in Excel. PowerPoint wordt digitaal ter beschikking gesteld. Neem voor deze workshop een laptop met Excel mee!

DOEL & RESULTAAT

Het begrip p-waarde, de T-toets, de Pearson’s correlatiecoëfficiënt en de Chi-kwadraattoets beheers je om je leerlingen hierin te kunnen begeleiden bij hun PWS.

DATUM, TIJD & LOCATIE

Woensdag 11 oktober | 17.00 – 19.30 uur | Willem Einthovengebouw | Kolffpad 1 | 2333 BN Leiden

In this PLC, philosophy teachers work together to diversify the Dutch philosophy curriculum. International experts will share their knowledge in online lectures. It is important that you speak Dutch fluently, because the working language of the PLC meetings is Dutch.

GOAL & RESULT

The Dutch secondary education philosophy curriculum lacks diversity. Women philosophers and philosophers who fall outside of the Western canon are only marginally represented. Teachers would like to diversify their lessons, but they do not have enough time or expertise.

This Professional Learning Community (PLC) is aimed at overcoming both challenges. First, we invite international guest speakers to bring the necessary expertise to the Dutch teacher community. Second, we aim at publishing the outcomes of the PLC in a special journal edition with clear lesson plans, to facilitate the effective introduction of new voices to the high school curriculum.

Why participate in this PLC?

• You get exclusive access to online lectures from experts;
• You work closely with fellow philosophy teachers;
• You are coached in writing an article;
• You are supported during the publication process;
• You develop new teaching materials.

REGQUIREMENTS FOR PARTICIPATION

Duik mee in het verleden en denk na over hoe je het koloniale verlden van Nederland bespreekbaar maakt in je klaslokaal.

De workshop biedt materiaal voor vier lessen die zijn ontworpen door Eline Rademakers in samenwerking met het Stadsarchief Rotterdam en de stichting Gedeeld Verleden Gezamenlijke Toekomst. De vier lessen zijn voor de onder- en bovenbouw, gebaseerd op primair bronmateriaal en ontworpen aan de hand van een (inclusieve) klankbordgroep. De Surinaamse plantage Janslust en de Rotterdamse financiers komen aan bod. In de lessen wordt een koppeling gemaakt met het heden. Het bronmateriaal is afkomstig uit het promotieonderzoek van Eline Rademakers. Naast docent geschiedenis is zij tevens werkzaam als promovenda aan de Universiteit Leiden, bij het instituut voor geschiedenis.

DOEL & RESULTAAT

Je krijgt tips en tools hoe je in de klas de koloniale geschiedenis bespreekbaar maakt, en hoe je de link kunt leggen met jouw eigen vak. Gezien de thematiek is deze bijeenkomst vakoverstijgend.

DATUM, TIJD & LOCATIE

Woensdag 4 oktober 2023 | 16.00 – 18.30 uur | Willem Einthovengebouw | Kolffpad 1 | 2333 BN Leiden. Tijdens de bijeenkomst krijg je optioneel een maaltijd aangeboden van 18.00 – 18.30 uur.