Taal in perspectief (PLG) – De taal van macht in maatschappij en literatuur

Taal doet ertoe, woorden zijn wapens. Mensen met macht kunnen taal gebruiken, en misbruiken, om hun macht te vergroten of vast te houden. Het duidelijkste voorbeeld is politieke propaganda. Maar de sturende en verhullende eigenschappen van taal zijn van alle tijden, alom aanwezig in allerlei soorten tekstgenres en soms redelijk subtiel. Het is daarom belangrijk om kritisch te kunnen kijken naar allerlei vormen van taalgebruik. In hoeverre is taal die wij voorgeschoteld krijgen gekleurd door ideologie en framing? Hoe werden deze principes toegepast in middeleeuwse klassiekers en hoe pakken eigentijdse influencers dit aan? Is taal eigenlijk niet altijd ideologisch gekleurd, ook je eigen taal?

 

Met leerlingen valt goed en zinnig over dit soort onderwerpen te praten. Zij komen dagelijks in contact met allerlei soorten teksten en met verschillende waarheden. Hoe valt hier nou goed en zinvol les over te geven?

 

De voorgestelde kerndoelen van het nieuwe curriculum (schoolvak Nederlands) bieden hiervoor goede aanknopingspunten. Het nieuwe curriculum vraagt daarbij om een geïntegreerde aanpak van de vakdomeinen taal, communicatie en literatuur. Het met leerlingen nadenken over hoe macht in taal, tekst en literatuur geconstrueerd wordt, sluit daar heel goed bij aan.

 

Daarom gaan we vanuit het ICLON en de opleiding Nederlands van de Universiteit Leiden* in een nieuwe Professionele LeerGemeenschap (PLG) met docenten uit de regio werken aan lessen voor 3 vwo-klassen, waarin het thema taal en macht vanuit verschillende wetenschappelijke disciplines wordt beschouwd. In de PLG wordt ook vakdidactische expertise betrokken, zodat de ontworpen lessen zowel vakinhoudelijk als vakdidactisch voldoen aan de nieuwste vereisten.

 

Wil je met ons meedenken en wil je mee-ontwerpen aan deze nieuwe lessen, dan ben je van harte uitgenodigd je aan te melden.

 

*Met bijdragen van onder andere Ronny Boogaart, Sander Bax en Anneke Wurth.

 

DATUM, TIJD & LOCATIE

Donderdag 18 september van 14:15 tot 17:00 uur, Pieter de la Courtgebouw, zaal 5A37

Donderdag 9 oktober van 14:15 tot 17:00 uur, Pieter de la Courtgebouw, zaal 1A11/FSW

De overige twee bijeenkomsten worden in overleg met de deelnemers vastgesteld.

Professionele Leergemeenschap Engels: Young Adult Dystopias

De curriculumherzieningen zorgen voor nieuwe leerstof die in samenhang en vanuit meerdere perspectieven onderwezen en getoetst zal worden. Maar hoe organiseer je dat als docent het beste? Met deze Leidse Professionele Leergemeenschappen (PLG’s) ontwikkelen we samen met schoolvakdocenten, vakexperts en lerarenopleiders lessen en lesmaterialen rondom een relevant schoolvakthema. Het resultaat is direct inzetbaar in de klas en volledig ‘curriculumproof’. Doe je mee met het ontwerpen en meedenken?

 

Young Adult Dystopias

We starten met een nieuwe PLG Engels, gericht op het werken met young adult-literatuur in 3 vwo. De PLG biedt docenten de mogelijkheid om gezamenlijk lesmateriaal te ontwikkelen dat aansluit bij de nieuwe conceptkerndoelen en eindtermen voor het MVT-onderwijs.

Tijdens de bijeenkomsten werk je samen met collega-docenten, vakexpert Evert van Leeuwen en vakdidactici Özlem Shaw en Janneke Geursen. We verdiepen ons in twee YA-dystopieën: Welcome to Trashland (Steve Cole, 2021) en The Giver (Lois Lowry, 1993). Vanuit de domeinen Communicatie, Taalbewustzijn en Cultuurbewustzijn onderzoeken we hoe deze teksten effectief ingezet kunnen worden in de klas. De PLG biedt ruimte om nieuw lesmateriaal te ontwerpen dat direct toepasbaar is in de eigen praktijk én bijdraagt aan de vernieuwing van het Engelse taalonderwijs.

 

 

Doel & Resultaat

In meerdere bijeenkomsten ontwikkel je samen met andere docenten Engels en vakdidactici van het ICLON lesmateriaal voor de onderbouw van het vwo, bekeken vanuit verschillende perspectieven: communicatie, taalbewustzijn en cultuurbewustzijn. Hierdoor sluit het materiaal nauw aan bij de vakvernieuwing binnen de moderne vreemde talen en krijgen leerlingen een bredere en rijkere kijk op de Engelse taal.

Evert van Leeuwen van de Faculteit Geesteswetenschappen levert wetenschappelijke input en inspirerende voorbeelden. Het ontwikkelde materiaal wordt als open leermateriaal gepubliceerd door de Universiteit Leiden, zodat ook andere docenten hiervan kunnen profiteren.

 

 

Datum, tijd & Locatie

Woensdag 11 februari van 15.00-17.00 uur – Willem Einthovengebouw, Kolffpad 1, 2333 BN Leiden

Woensdag 4 maart van 15.00-17.oo uur – Willem Einthovengebouw, Kolffpad 1, 2333 BN Leiden

Vervolgbijeenkomsten: 2 à 3 sessies, gepland in overleg met deelnemers